Ga naar de inhoud

Vertrouwen komt niet vanzelf

In zijn dagelijkse werk begeleidt Jürgen Kuper veel jongvolwassenen die soms ook niet meer thuis wonen. Soms ontstaat er juist dan ruimte om te vertellen wat zij eerder hebben meegemaakt.

Hij vertelt over een meisje van 19 dat na een zeer onveilige jeugd niet meer thuis woonde. Ze droeg veel mee uit haar verleden en had meerdere hulpverleners gehad. Steeds opnieuw moest ze haar verhaal vertellen en opnieuw iemand leren vertrouwen. Voor Jürgen Kuper laat haar verhaal zien hoe ingewikkeld dat vertrouwen kan zijn.

“Als je iets wilt doorbreken, begint dat met vertrouwen. Maar dan moet je ook daadwerkelijk doorpakken.”

Want vertellen wat er thuis gebeurt, is niet vanzelfsprekend. Angst, loyaliteit of eerdere ervaringen kunnen maken dat een kind of jongere zwijgt. Dat vraagt veel van professionals: goed luisteren, oog hebben voor kleine signalen en niet verwachten dat het hele verhaal vanzelf op tafel komt.

Kijken naar het verhaal achter gedrag

Tegelijkertijd kijkt Jürgen Kuper niet alleen naar kinderen en jongeren. Ook bij ouders speelt volgens hem vaak een geschiedenis mee. “De meeste ouders willen graag goede ouders zijn.” Maar ouders nemen ook mee wat zij zelf van huis uit hebben geleerd en meegemaakt.

Je eigen ouders zijn je eerste voorbeeld. Wanneer iemand zelf is opgegroeid met bepaalde patronen, kan het moeilijk zijn om die later in het eigen gezin te doorbreken. Jürgen Kuper noemt dat de ‘rugzak’ die mensen met zich meedragen.

Dat betekent niet dat onveilig gedrag daarmee wordt goedgepraat. Wel helpt het om te begrijpen waar gedrag vandaan kan komen. Juist daar ziet hij ook het belang van preventie: kennis overdragen, ondersteuning bieden en mensen helpen om patronen te herkennen en te veranderen.

Een niet-pluisgevoel concreet maken

Niet altijd is meteen duidelijk wat er speelt. Soms begint het simpelweg met een gevoel dat er iets niet klopt. Jürgen Kuper vindt het belangrijk om dat gevoel serieus te nemen, maar er niet direct conclusies aan te verbinden.

“Een onderbuikgevoel is belangrijk, maar het moet ook feiten hebben.”

Wat heb je daadwerkelijk gezien of gehoord? Is gedrag veranderd? Hoe reageert iemand op bepaalde situaties? Door daar zorgvuldig naar te kijken, komt er meer zicht op wat er mogelijk speelt en welke stap nodig is.

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken

Daar ligt ook een belangrijke rol voor de aandachtsfunctionaris. Wanneer een collega twijfelt, begint Jürgen Kuper vooral met luisteren. Waar komt het gevoel vandaan? Wat heeft de collega precies gezien of gehoord? En is er misschien nog meer informatie nodig?

“Het belangrijkste is dat je goed luistert. Waarom heb je dat gevoel en wat maakt dat je denkt dat er iets aan de hand is?”

De aandachtsfunctionaris hoeft niet direct met een oplossing te komen. Samen kijken en verantwoordelijkheid delen is juist belangrijk bij dit soort gevoelige situaties.

Zijn boodschap aan collega’s is daarom vooral: blijf niet alleen rondlopen met een niet-pluisgevoel. Bespreek wat je ziet en hoort met de aandachtsfunctionaris. Want veiligheid begint soms niet bij het direct weten wat er aan de hand is, maar bij vertrouwen, goed luisteren en samen durven kijken naar wat iemand nodig heeft.

Meer nieuws
25 nov.

JESS doet mee aan Orange the World campagne

Stop geweld tegen vrouwen!

Van 25 november tot 10 december kleurt de wereld oranje tijdens de internationale campagne Orange the World. Een initiatief van de Verenigde Naties om aandacht te vragen voor het stoppen van geweld tegen vrouwen en meisjes....

Bekijk
29 sep.

Geen vraag is te gek voor het JIP

Het JIP is een begrip onder jongeren in Den Haag, Delft en Zoetermeer. Blijkens de cijfers weten jongeren de weg goed te vinden naar dit laagdrempelige informatiepunt: in het spreekuur (ook online) hielpen we vorig jaar bijna 1600 jongeren en...

Bekijk